CRS και αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών

Το CRS (Common Reporting Standard) αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία διεθνούς φορολογικής διαφάνειας που έχουν αναπτυχθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Πρόκειται για μηχανισμό αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ φορολογικών αρχών διαφορετικών χωρών, με στόχο τον περιορισμό της απόκρυψης εισοδήματος και περιουσίας στο εξωτερικό.

Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός

Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα —τράπεζες, εταιρείες επενδύσεων, ασφαλιστικοί οργανισμοί— των χωρών που συμμετέχουν στο πλαίσιο αυτό υποχρεούνται να εντοπίζουν τους πελάτες τους που είναι φορολογικοί κάτοικοι άλλης συμμετέχουσας χώρας και να συλλέγουν συγκεκριμένα στοιχεία για τους λογαριασμούς τους: υπόλοιπα, εισοδήματα από τόκους ή μερίσματα, έσοδα από ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων. Τα στοιχεία αυτά διαβιβάζονται στη φορολογική αρχή της χώρας όπου εδρεύει το ίδρυμα, η οποία με τη σειρά της τα προωθεί στη φορολογική αρχή της χώρας κατοικίας του δικαιούχου.

Ποιος επηρεάζεται

Ο μηχανισμός αφορά κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που διατηρεί λογαριασμούς ή επενδύσεις σε χώρα διαφορετική από αυτή της φορολογικής του κατοικίας, εφόσον και οι δύο χώρες συμμετέχουν στο πλαίσιο ανταλλαγής. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι η ύπαρξη ενός λογαριασμού στο εξωτερικό δεν παραμένει αόρατη στη φορολογική αρχή της χώρας κατοικίας, ανεξάρτητα από την πρόθεση του δικαιούχου να την γνωστοποιήσει ή όχι.

Η σημασία για τον φορολογούμενο

Η ύπαρξη αυτού του μηχανισμού μεταβάλλει ουσιωδώς τη λογική της φορολογικής συμμόρφωσης: η μη δήλωση εισοδήματος ή περιουσίας στο εξωτερικό δεν στηρίζεται πλέον στην υπόθεση ότι η πληροφορία δεν θα φτάσει ποτέ στις αρχές της χώρας κατοικίας. Όταν εντοπίζεται ασυμφωνία ανάμεσα στα στοιχεία που λαμβάνει η φορολογική αρχή μέσω CRS και σε όσα έχουν δηλωθεί, αυτό συνήθως πυροδοτεί περαιτέρω έλεγχο.

Τι πρέπει να γνωρίζει ο φορολογούμενος

• Το CRS αφορά κυρίως χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς και επενδύσεις, όχι κάθε μορφή περιουσίας
• Η συμμετοχή στο πλαίσιο διαφέρει ανά χώρα, οπότε η έκταση της ανταλλαγής εξαρτάται από τις συγκεκριμένες χώρες που εμπλέκονται
• Η ύπαρξη λογαριασμού στο εξωτερικό δεν είναι πρόβλημα από μόνη της· πρόβλημα δημιουργείται όταν το σχετικό εισόδημα δεν έχει δηλωθεί σωστά

Η κατανόηση της λογικής αυτού του μηχανισμού βοηθά τον φορολογούμενο να προσεγγίζει τη διαχείριση περιουσίας στο εξωτερικό με διαφάνεια εξαρχής, αντί να αντιμετωπίζει εκ των υστέρων τις συνέπειες μιας διασταύρωσης στοιχείων.