Διεθνείς φορολογικοί έλεγχοι: πότε εμπλέκεται και η ελληνική Εφορία

Ένας φορολογικός έλεγχος δεν περιορίζεται πάντα στα σύνορα μιας χώρας. Όταν ένας φορολογούμενος έχει δραστηριότητα, περιουσία ή συναλλαγές που εκτείνονται σε περισσότερες από μία χώρες, ο έλεγχος μπορεί να αποκτήσει διεθνή διάσταση, με τη συμμετοχή περισσότερων φορολογικών αρχών.

Πότε ενεργοποιείται η διεθνής διάσταση

Η ελληνική φορολογική αρχή εμπλέκεται σε διεθνή συνεργασία συνήθως όταν, στο πλαίσιο ενός ελέγχου, προκύπτουν ενδείξεις για εισόδημα ή περιουσία στο εξωτερικό που δεν έχουν δηλωθεί, ή όταν λαμβάνει στοιχεία από άλλη χώρα —είτε μέσω αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών είτε κατόπιν ειδικού αιτήματος— που αφορούν φορολογικό κάτοικο Ελλάδας. Αντίστροφα, η ελληνική αρχή μπορεί και η ίδια να ζητήσει πληροφορίες από άλλη χώρα όταν αυτό είναι απαραίτητο για τη διερεύνηση μιας ελληνικής υπόθεσης.

Μηχανισμοί διοικητικής συνεργασίας

Η συνεργασία αυτή στηρίζεται σε ένα δίκτυο νομικών εργαλείων: τις διμερείς Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας, οι οποίες συνήθως περιλαμβάνουν διατάξεις για ανταλλαγή πληροφοριών, ευρωπαϊκές οδηγίες διοικητικής συνεργασίας μεταξύ κρατών-μελών, και πολυμερή πλαίσια όπως το CRS. Κάθε ένα από αυτά τα εργαλεία έχει διαφορετικό πεδίο εφαρμογής και διαδικασία, αλλά όλα στοχεύουν στην ίδια κατεύθυνση: να μην υπάρχουν «τυφλά σημεία» όπου εισόδημα ή περιουσία διαφεύγουν της φορολόγησης λόγω έλλειψης πληροφόρησης.

Ιδιαιτερότητες ενός διεθνούς ελέγχου

Ένας έλεγχος με διεθνή διάσταση διαφέρει από έναν αμιγώς εγχώριο ως προς την πολυπλοκότητα και τον χρόνο που απαιτείται, καθώς η συγκέντρωση στοιχείων από άλλη χώρα προϋποθέτει τυπικές διαδικασίες αιτήματος και απόκρισης μεταξύ αρχών. Παράλληλα, ο φορολογούμενος ενδέχεται να χρειαστεί να τεκμηριώσει στοιχεία που αφορούν δίκαιο ή πρακτική άλλης χώρας, όπως αποδεικτικά φορολόγησης στο εξωτερικό ή στοιχεία φορολογικής κατοικίας.

Τι αξίζει να γνωρίζει ο φορολογούμενος

Σε μια τέτοια διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία η οργανωμένη τεκμηρίωση κάθε διασυνοριακής συναλλαγής ή περιουσιακού στοιχείου —συμβάσεις, αποδεικτικά πληρωμών, βεβαιώσεις φορολογικής κατοικίας— καθώς και η κατανόηση του πλαισίου της συγκεκριμένης χώρας που εμπλέκεται, αφού οι κανόνες και οι προθεσμίες διαφέρουν ανάλογα με τη σύμβαση ή το πλαίσιο συνεργασίας που εφαρμόζεται στη συγκεκριμένη περίπτωση.