Freelancers που δουλεύουν για ξένες εταιρείες

Η απομακρυσμένη εργασία έχει επιτρέψει σε όλο και περισσότερους επαγγελματίες να παρέχουν υπηρεσίες —προγραμματισμό, σχεδιασμό, συμβουλευτική, μετάφραση— σε πελάτες ή εργοδότες που βρίσκονται σε άλλες χώρες, ενώ οι ίδιοι διαμένουν και εργάζονται από την Ελλάδα. Αυτή η διάσταση ανάμεσα στον τόπο κατοικίας και στον τόπο των πελατών δημιουργεί ερωτήματα για το πού και πώς φορολογείται το εισόδημα.

Ο κανόνας της φορολογικής κατοικίας

Ένα πρόσωπο που έχει τη φορολογική του κατοικία στην Ελλάδα φορολογείται εδώ για το παγκόσμιο εισόδημά του, ανεξάρτητα από το πού βρίσκονται οι πελάτες ή οι εργοδότες του. Το γεγονός ότι η αμοιβή καταβάλλεται από αλλοδαπή εταιρεία και εισπράττεται σε ξένο ή ελληνικό τραπεζικό λογαριασμό δεν μεταβάλλει αυτή την αρχή. Το κρίσιμο στοιχείο είναι πού βρίσκεται η φορολογική κατοικία του παρέχοντος τις υπηρεσίες, όχι η έδρα του αντισυμβαλλομένου.

Ζητήματα έναρξης δραστηριότητας και ΦΠΑ

Ο freelancer που παρέχει υπηρεσίες σε επιχειρήσεις του εξωτερικού οφείλει κατά κανόνα να προβεί σε έναρξη επιτηδεύματος στην Ελλάδα, εφόσον η δραστηριότητα έχει τα χαρακτηριστικά ελεύθερου επαγγέλματος ή επιχειρηματικής δραστηριότητας. Στο πεδίο του ΦΠΑ, οι υπηρεσίες προς επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλο κράτος ακολουθούν ειδικούς κανόνες τόπου φορολόγησης, οι οποίοι συχνά οδηγούν σε απαλλαγή από ελληνικό ΦΠΑ όταν ο λήπτης είναι επιχείρηση εγκατεστημένη εκτός Ελλάδας, με αντίστοιχες όμως υποχρεώσεις δήλωσης και αναφοράς της συναλλαγής.

Αποφυγή διπλής φορολόγησης

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η χώρα του πελάτη ενδέχεται να παρακρατεί φόρο στην πηγή πριν την καταβολή της αμοιβής. Οι Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας που έχει συνάψει η Ελλάδα με πολλές χώρες προβλέπουν μηχανισμούς πίστωσης ή απαλλαγής, ώστε το ίδιο εισόδημα να μη φορολογείται δύο φορές. Η εφαρμογή τους απαιτεί εξέταση της συγκεκριμένης σύμβασης που ισχύει με τη χώρα του πελάτη.

Πρακτικά σημεία προσοχής

• Σωστή τεκμηρίωση των συμβάσεων και των τιμολογίων προς τους αλλοδαπούς πελάτες
• Παρακολούθηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας κατά τη μετατροπή εσόδων σε ευρώ
• Έγκαιρος έλεγχος αν απαιτείται εγγραφή σε μητρώο VIES για ενδοκοινοτικές συναλλαγές υπηρεσιών

Η οργάνωση αυτών των στοιχείων από την αρχή της συνεργασίας αποτρέπει προβλήματα κατά τη σύνταξη της φορολογικής δήλωσης.