Offshore structures και φορολογία

Ο όρος «offshore» χρησιμοποιείται συχνά με αρνητική χροιά, ωστόσο η χρήση εταιρικών δομών σε άλλες χώρες δεν είναι αφ’ εαυτής παράνομη. Το ζήτημα δεν είναι η ύπαρξη μιας τέτοιας δομής, αλλά ο σκοπός και ο τρόπος χρήσης της, καθώς και η συμμόρφωσή της με το ισχύον νομικό και φορολογικό πλαίσιο διαφάνειας.

Τι είναι στην πράξη μια offshore δομή

Πρόκειται συνήθως για εταιρεία εγκατεστημένη σε χώρα με χαμηλή ή μηδενική φορολογία, η οποία χρησιμοποιείται για κατοχή περιουσιακών στοιχείων, διεξαγωγή επιχειρηματικής δραστηριότητας ή συγκέντρωση εσόδων. Σε ορισμένες περιπτώσεις εξυπηρετεί θεμιτούς σκοπούς —διεθνή επιχειρηματική δραστηριότητα, προστασία περιουσίας, διαδοχή. Σε άλλες, χρησιμοποιείται με σκοπό την απόκρυψη εισοδήματος ή περιουσίας από τις φορολογικές αρχές της χώρας κατοικίας του πραγματικού δικαιούχου.

Το πλαίσιο ελέγχου αλλοδαπών εταιρειών (CFC)

Πολλά φορολογικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένου του ελληνικού, περιλαμβάνουν κανόνες για ελεγχόμενες αλλοδαπές εταιρείες, οι οποίοι επιτρέπουν στη φορολογική αρχή να αποδώσει στον Έλληνα φορολογικό κάτοικο —υπό προϋποθέσεις που αφορούν τον βαθμό ελέγχου και τη φορολογική μεταχείριση της εταιρείας στη χώρα έδρας— εισόδημα που παράγεται από αλλοδαπή εταιρεία, ακόμη κι αν αυτό δεν έχει διανεμηθεί. Στόχος αυτών των κανόνων είναι να αποτρέψουν τη χρήση χαμηλόφορων δομών ως εργαλείο αναβολής ή αποφυγής φορολόγησης.

Ο πραγματικός δικαιούχος (beneficial ownership)

Διεθνώς έχει αναπτυχθεί πλαίσιο υποχρεωτικής καταγραφής των πραγματικών δικαιούχων εταιρικών δομών, με στόχο να αποτρέπεται η χρήση σύνθετων εταιρικών σχημάτων για απόκρυψη της ταυτότητας όσων ελέγχουν πραγματικά μια εταιρεία ή περιουσιακό στοιχείο. Η μη τήρηση αυτών των υποχρεώσεων διαφάνειας δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο, τόσο σε επίπεδο κυρώσεων όσο και σε επίπεδο μελλοντικού ελέγχου.

Τι πρέπει να εξετάζεται

Πριν από τη δημιουργία ή διατήρηση μιας δομής στο εξωτερικό, αξίζει να εξετάζονται ο πραγματικός επιχειρηματικός σκοπός της δομής, η συμμόρφωσή της με τους κανόνες CFC και διαφάνειας πραγματικού δικαιούχου, καθώς και οι συνέπειες που θα έχει η ύπαρξή της κατά την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ φορολογικών αρχών. Η απουσία θεμιτού οικονομικού σκοπού πίσω από μια offshore δομή αποτελεί, στην πράξη, το πιο συχνό σημείο που εξετάζουν οι φορολογικές αρχές κατά τον έλεγχο.