Πώς ξεκινά ένας φορολογικός έλεγχος;

Η ειδοποίηση ότι έχει ξεκινήσει φορολογικός έλεγχος προκαλεί συχνά άγχος, κυρίως επειδή η διαδικασία φαντάζει άγνωστη. Στην πραγματικότητα ο έλεγχος ακολουθεί συγκεκριμένα στάδια, και η κατανόηση του πώς ξεκινά βοηθά τον φορολογούμενο να ανταποκριθεί με τάξη αντί με πανικό.

Η επιλογή προς έλεγχο

Η φορολογική διοίκηση επιλέγει υποθέσεις προς έλεγχο είτε με βάση κριτήρια ανάλυσης κινδύνου (ασυνήθιστες κινήσεις, αποκλίσεις σε δηλωθέντα εισοδήματα, διασταυρώσεις στοιχείων από τρίτες πηγές), είτε τυχαία, είτε κατόπιν καταγγελίας ή ειδικού ελέγχου συγκεκριμένου κλάδου. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι εντοπίστηκε κάποια παρατυπία· πολλές φορές πρόκειται για ρουτίνα ελέγχου δείγματος.

Η εντολή ελέγχου

Ο έλεγχος ξεκινά επίσημα με την έκδοση εντολής ελέγχου από την αρμόδια ελεγκτική υπηρεσία, στην οποία προσδιορίζεται το αντικείμενο του ελέγχου, δηλαδή ποιες χρήσεις, ποιοι φόροι και ποια στοιχεία θα εξεταστούν. Η εντολή αυτή κοινοποιείται στον φορολογούμενο, συνήθως μαζί με πρόσκληση να προσκομίσει συγκεκριμένα βιβλία, στοιχεία και δικαιολογητικά. Από το σημείο αυτό ξεκινά ουσιαστικά η επικοινωνία μεταξύ ελεγκτικής αρχής και φορολογουμένου.

Επιτόπιος ή μη επιτόπιος έλεγχος

Ανάλογα με τη φύση της υπόθεσης, ο έλεγχος μπορεί να διεξαχθεί με φυσική παρουσία των ελεγκτών στην έδρα της επιχείρησης ή του επαγγελματία, ή να διενεργηθεί εξ αποστάσεως, με αποστολή και εξέταση εγγράφων. Στην πρώτη περίπτωση οι ελεγκτές έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε βιβλία, στοιχεία και χώρους που σχετίζονται με την επιχειρηματική δραστηριότητα, πάντοτε στο πλαίσιο της εντολής ελέγχου.

Τι αξίζει να γίνει από την πρώτη στιγμή

Από τη στιγμή της κοινοποίησης, είναι χρήσιμο ο φορολογούμενος να:

• Διαβάσει προσεκτικά την εντολή ελέγχου και να εντοπίσει ακριβώς ποιο είναι το αντικείμενό της
• Οργανώσει τα ζητούμενα στοιχεία εντός των προθεσμιών που τίθενται
• Διατηρήσει αρχείο κάθε επικοινωνίας με την ελεγκτική αρχή
• Συμβουλευτεί έγκαιρα νομικό ή λογιστικό σύμβουλο, ιδίως αν η υπόθεση παρουσιάζει πολυπλοκότητα

Η έγκαιρη και οργανωμένη ανταπόκριση στα πρώτα στάδια του ελέγχου δεν αλλάζει το αποτέλεσμα από μόνη της, αλλά διαμορφώνει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα εξελιχθεί η όλη διαδικασία, και συχνά επηρεάζει καθοριστικά την έκβασή της.