Προσφυγή στη ΔΕΔ: πότε και γιατί;

Όταν ο φορολογούμενος διαφωνεί με μια πράξη καταλογισμού φόρου ή προστίμου, δεν μπορεί κατά κανόνα να προσφύγει απευθείας στο δικαστήριο. Το σύστημα προβλέπει ένα ενδιάμεσο, ενδοδιοικητικό στάδιο αμφισβήτησης, μέσω της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), το οποίο πρέπει να διανυθεί πριν ανοίξει ο δρόμος προς τη δικαιοσύνη.

Τι είναι η ΔΕΔ

Η ΔΕΔ είναι ειδική υπηρεσία εντός του πλαισίου της φορολογικής διοίκησης, με αποστολή να εξετάζει εκ νέου τις φορολογικές πράξεις που αμφισβητούνται από τους φορολογουμένους, πριν αυτές φτάσουν ενδεχομένως στα διοικητικά δικαστήρια. Πρόκειται για μηχανισμό ενδικοφανούς προσφυγής: μια εσωτερική επανεξέταση, ξεχωριστή από την υπηρεσία που εξέδωσε την αρχική πράξη, με στόχο να δοθεί η δυνατότητα διόρθωσης ή αναθεώρησης χωρίς να απαιτείται αμέσως προσφυγή στη δικαιοσύνη.

Γιατί είναι υποχρεωτικό στάδιο

Η άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής ενώπιον της ΔΕΔ αποτελεί, στις περισσότερες περιπτώσεις, προϋπόθεση παραδεκτού για τη μεταγενέστερη προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια. Αυτό σημαίνει ότι, αν παραλειφθεί αυτό το στάδιο ή δεν τηρηθούν οι σχετικές προθεσμίες και προϋποθέσεις, ο φορολογούμενος μπορεί να χάσει τη δυνατότητα δικαστικής αμφισβήτησης της πράξης. Για τον λόγο αυτό, η σωστή και έγκαιρη άσκηση της προσφυγής έχει κρίσιμη πρακτική σημασία.

Πότε αξίζει να ασκείται

Η προσφυγή στη ΔΕΔ έχει νόημα σε κάθε περίπτωση όπου ο φορολογούμενος διαφωνεί με το περιεχόμενο μιας εκτελεστής φορολογικής πράξης — είτε λόγω αμφισβήτησης της ουσίας του καταλογισμού, είτε λόγω επίκλησης διαδικαστικής πλημμέλειας, είτε λόγω παραγραφής. Ακόμη και όταν οι πιθανότητες πλήρους ικανοποίησης στο στάδιο αυτό φαίνονται περιορισμένες, η άσκηση της προσφυγής έχει επιπλέον αξία επειδή διαμορφώνει και οριοθετεί τα επιχειρήματα που θα εξεταστούν αργότερα, αν η υπόθεση φτάσει σε δικαστήριο.

Τι περιλαμβάνει η προσφυγή

Μια αποτελεσματική ενδικοφανής προσφυγή στηρίζεται συνήθως σε:

• Σαφή και αναλυτική παράθεση των λόγων αμφισβήτησης, νομικών και πραγματικών
• Πλήρη τεκμηρίωση με τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία
• Τήρηση των προβλεπόμενων προθεσμιών και τυπικών προϋποθέσεων υποβολής

Η ΔΕΔ εξετάζει την υπόθεση και εκδίδει τη δική της απόφαση, η οποία μπορεί να επικυρώσει, να τροποποιήσει ή να ακυρώσει την αρχική πράξη. Το αποτέλεσμα αυτής της απόφασης καθορίζει και τα επόμενα βήματα του φορολογουμένου.