Σύζυγοι με διαφορετικές φορολογικές κατοικίες

Η περίπτωση συζύγων που ζουν μόνιμα σε διαφορετικές χώρες — λόγω εργασίας, φροντίδας οικογένειας ή άλλων προσωπικών λόγων — δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το πού φορολογείται ο καθένας και πώς αντιμετωπίζεται το κοινό ή ατομικό τους εισόδημα. Η φορολογική κατοικία δεν είναι έννοια που «ακολουθεί» αυτόματα τον γάμο· κρίνεται χωριστά για κάθε πρόσωπο, με βάση τους δικούς του δεσμούς με κάθε χώρα.

Η φορολογική κατοικία κρίνεται ατομικά

Παρά το γεγονός ότι ο γάμος αποτελεί έναν από τους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη κατά την εξέταση του κέντρου βιοτικών σχέσεων, δεν συνεπάγεται αυτόματα κοινή φορολογική κατοικία και για τους δύο συζύγους. Είναι απολύτως δυνατό ο ένας σύζυγος να θεωρείται φορολογικός κάτοικος Ελλάδας και ο άλλος φορολογικός κάτοικος άλλης χώρας, εφόσον το σύνολο των προσωπικών και οικονομικών τους δεσμών δικαιολογεί διαφορετικό προσδιορισμό για τον καθένα.

Πότε ο γάμος επηρεάζει την αξιολόγηση

Παρ’ όλα αυτά, ο τόπος διαμονής του συζύγου και της οικογένειας αποτελεί σημαντικό στοιχείο κατά την εξέταση του κέντρου βιοτικών σχέσεων ενός προσώπου. Αν, για παράδειγμα, ο ένας σύζυγος εργάζεται στο εξωτερικό αλλά η οικογένειά του —σύζυγος και τέκνα— παραμένει μόνιμα στην Ελλάδα, αυτό το στοιχείο μπορεί να συνηγορήσει υπέρ της άποψης ότι το κέντρο βιοτικών σχέσεών του παραμένει στην Ελλάδα, ακόμη κι αν ο ίδιος διαμένει εκεί το μεγαλύτερο μέρος του έτους.

Δήλωση εισοδήματος σε περίπτωση διαφορετικής κατοικίας

Όταν οι σύζυγοι έχουν διαφορετική φορολογική κατοικία, η δήλωση εισοδήματος στην Ελλάδα αντιμετωπίζεται διαφοροποιημένα για τον καθένα: ο φορολογικός κάτοικος Ελλάδας δηλώνει το παγκόσμιο εισόδημά του, ενώ ο σύζυγος που είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού δηλώνει στην Ελλάδα μόνο το εισόδημα που προκύπτει από ελληνική πηγή, εφόσον υπάρχει. Η σωστή διαχείριση της κοινής ή χωριστής δήλωσης, καθώς και τυχόν τεκμήρια διαβίωσης που μπορεί να επηρεάζονται από περιουσιακά στοιχεία της οικογένειας, απαιτεί προσεκτική εξέταση της συνολικής εικόνας.

Τι αξίζει να λαμβάνεται υπόψη

Οι οικογένειες που βρίσκονται σε αυτή την κατάσταση καλό είναι να έχουν σαφή εικόνα των δεσμών του κάθε συζύγου ξεχωριστά με κάθε χώρα — διαμονή, εργασία, περιουσία, τραπεζικοί λογαριασμοί — καθώς αυτά τα στοιχεία θα κριθούν χωριστά από τη φορολογική αρχή. Η ύπαρξη σύμβασης αποφυγής διπλής φορολογίας ανάμεσα στις δύο εμπλεκόμενες χώρες μπορεί επίσης να διαδραματίσει ρόλο στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τυχόν εισοδήματα που σχετίζονται και με τις δύο χώρες διαμονής.