Τρέχουσα Αρθρογραφία
Καταλογισθέντες φόροι και πρόστιμα χρήσης 2013: γιατί η παραγραφή έληξε στις 31.12.2019
Ενημερώθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2026
Η ΣτΕ 1246/2026 και το τέλος της «δεκαετίας» του ν. 4646/2019
Για χρόνια, οι φορολογικές αρχές καταλόγιζαν φόρους και εξέδιδαν πράξεις επιβολής προστίμου για παραβάσεις της χρήσης 2013 πολύ μετά τη λήξη της κλασικής πενταετίας, επικαλούμενες είτε την εικοσαετή παραγραφή «σε περίπτωση φοροδιαφυγής» του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας είτε τη μεταβατική δεκαετή προθεσμία που εισήγαγε ο ν. 4646/2019 «ειδικά για τη χρήση 2013». Με την απόφαση 1246/2026 της επταμελούς σύνθεσης του Β΄ Τμήματος, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκλεισε το ζήτημα: και οι δύο προθεσμίες είναι ανίσχυρες, και για τη χρήση 2013 (εφόσον η Διοίκηση δεν επικαλείται συμπληρωματικά στοιχεία) η παραγραφή είναι πενταετής και συμπληρώθηκε στις 31.12.2019.
Η απόφαση αφορούσε, όπως και πολλές εκκρεμείς υποθέσεις, πρόστιμο για λήψη εικονικών φορολογικών στοιχείων για ανύπαρκτες συναλλαγές κατά τη χρήση 2013 ωστόσο καταλαμβάνει και άλλες μορφές καταλογιστικών πράξεων επί φορολογικών παραβάσεων. Το Δικαστήριο διατύπωσε τρεις διακριτές κρίσεις.
1. Η εικοσαετής παραγραφή είναι αντίθετη στην αρχή της αναλογικότητας. Κατά το ΣτΕ, η διάρκεια των είκοσι ετών υπερβαίνει καταφανώς ό,τι είναι αναγκαίο και εύλογο για τον εντοπισμό της φοροδιαφυγής σήμερα, όταν ο έλεγχος διευκολύνεται σημαντικά από τα ηλεκτρονικά μέσα και τις μεθόδους ανάλυσης κινδύνου (risk analysis). Η κρίση αυτή ισχύει ανεξάρτητα από το αν η παράβαση θα υπαγόταν στην τυπολογία των εγκλημάτων φοροδιαφυγής του άρθρου 8 ν. 4337/2015.
2. Η δεκαετής μεταβατική ρύθμιση για τη χρήση 2013 αντίκειται στο άρθρο 78 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος. Η ρύθμιση του ν. 4646/2019 καταλαμβάνει ημερολογιακό έτος (2013) κατά πολύ προγενέστερο του έτους δημοσίευσης του νόμου (2019). Οι διατάξεις του άρθρου 78 παρ. 1 και 2 εξειδικεύουν την αρχή της ασφάλειας δικαίου και απαγορεύουν τη φορολογική αναδρομικότητα πέραν του προηγούμενου της δημοσίευσης έτους. Η διάταξη κρίθηκε ανίσχυρη και μη εφαρμοστέα, ως αντιβαίνουσα στις ανωτέρω διατάξεις.
3. Χωρίς συμπληρωματικά στοιχεία, η παραγραφή είναι πενταετής. Εφόσον η φορολογική αρχή δεν επικαλέστηκε συμπληρωματικά στοιχεία, η προθεσμία για την επιβολή του προστίμου της χρήσης 2013 είναι πέντε έτη, με έναρξη στις 31.12.2014 και λήξη στις 31.12.2019.
Συμπερασματικά, η ΣτΕ 1246/2026 ολοκληρώνει μια νομολογιακή πορεία που ξεκίνησε με την ΣτΕ Ολ. 1738/2017: η παραγραφή των φορολογικών αξιώσεων δεν μπορεί να είναι ούτε δυσανάλογα μακρά ούτε να παρατείνεται αναδρομικά. Η εικοσαετία «λόγω φοροδιαφυγής» είναι ανίσχυρη, η μεταβατική δεκαετία για τη χρήση 2013 αντίκειται στο άρθρο 78 του Συντάγματος, και, χωρίς συμπληρωματικά στοιχεία, για τη χρήση 2013 ισχύει η πενταετία που έληξε στις 31.12.2019. Για τις πολλές εκκρεμείς υποθέσεις προστίμων εικονικών στοιχείων εκείνης της χρήσης, η απόφαση δίνει πλέον σαφή και σταθερή απάντηση.
Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη νομική συμβουλή. Κάθε υπόθεση έχει τα δικά της δεδομένα - για εξατομικευμένη καθοδήγηση επικοινωνήστε μαζί μας.